Co pierwsze zdradza jakość sadzonki, jeszcze przed sprawdzeniem korzeni
Pierwszym sygnałem jakości jest pokrój rośliny widoczny na pierwszy rzut oka, czyli równomierny układ pędów, brak połamanych gałązek i brak śladów przypadkowego przycinania w miejscach, gdzie nie powinno być cięcia. Zdrowa sadzonka rośnie proporcjonalnie do swojego wieku, bez wybujałych, cienkich pędów świadczących o niedoborze światła w szkółce.
Przy odbiorze partii do realizacji przydrożnych sprawdzamy ten element jako pierwszy, ponieważ pojedyncza uszkodzona sadzonka w szpalerze drzew rzuca się w oczy przez wiele lat, a jej wymiana po posadzeniu całej alei jest znacznie trudniejsza niż selekcja na etapie zakupu.
Dlaczego duże partie jednorodnego materiału ułatwiają ocenę jakości
Jednorodna partia oznacza, że sąsiednie sadzonki mają zbliżoną wysokość, obwód pnia i kondycję, co widać od razu przy prostym porównaniu kilku egzemplarzy obok siebie. Rozstrzał wielkości w obrębie jednej partii bywa sygnałem, że rośliny szkółkowano w różnym czasie albo w różnych warunkach, mimo wspólnej etykiety.
W centrum ogrodniczym w Kozerach prowadzimy produkcję na ponad pięćdziesięciu pięciu hektarach właśnie pod kątem takiej jednorodności, bo po naszą ofertę sięga zarówno klient szukający jednego krzewu do ogrodu, jak i wykonawca realizujący nasadzenia na kilkaset metrów drogi.
Na co zwrócić uwagę przy liściach i pędach
Liście dobrej sadzonki mają jednolite, charakterystyczne dla odmiany wybarwienie, bez plam, przebarwień na brzegach czy widocznych śladów żerowania szkodników. Kilka elementów warto sprawdzić razem, zanim roślina trafi do koszyka.
- Kondycja blaszki liściowej: brak przebarwień, plam grzybowych i śladów żerowania mszyc czy przędziorków.
- Nasada łodygi przy podłożu: brak przebarwień, przewężeń i zgnilizny, które mogą wskazywać na choroby odglebowe.
- Sprężystość pędów: giętkie, elastyczne gałązki zamiast łamliwych i suchych.
- Równomierność wzrostu: brak jednostronnie wybujałych pędów świadczących o niedoborze światła.
Delikatne potrząśnięcie doniczką nie powinno powodować kołysania się całej rośliny, bo to sygnał słabo rozwiniętego systemu korzeniowego.
Czym różni się sadzonka z pojemnika od sadzonki z bryłą z gruntu
Sadzonka z pojemnika, oznaczana w branży symbolem P, ma system korzeniowy zamknięty w podłożu przez cały okres uprawy, dzięki czemu można ją sadzić praktycznie przez cały sezon wegetacyjny, z wyjątkiem okresu zamarzniętej ziemi. Sadzonka z bryłą korzeniową wykopaną z gruntu, oznaczana symbolem B, wymaga sadzenia wiosną lub jesienią, kiedy roślina najlepiej znosi przesadzenie, a jej bryła jest dodatkowo zabezpieczona tkaniną lub, w przypadku większych drzew liściastych, także siatką drucianą.
W naszym asortymencie, liczącym ponad osiem tysięcy pozycji, oba warianty są dostępne w zależności od gatunku, wielkości rośliny i przeznaczenia nasadzenia.
Jak czystość odmianowa wpływa na przyszłość rośliny w ogrodzie
Brak czystości odmianowej oznacza, że producent sam nie ma pewności, jaką odmianę faktycznie sprzedaje, co po latach może się objawić innym kolorem kwiatów, inną siłą wzrostu albo inną odpornością na mróz niż zakładano przy planowaniu nasadzenia. Problem najczęściej dotyczy roślin rozmnażanych masowo z nasion lub odkładów, gdzie przypadkowe wymieszanie partii jest łatwiejsze niż przy rozmnażaniu wegetatywnym z jasno opisanego matecznika.
Szkółki objęte kontrolą Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa podlegają w tym zakresie regularnym badaniom, a każda wykryta nieścisłość odmianowa eliminuje daną partię z obrotu handlowego.
Jakie standardy jakości obowiązują w polskim szkółkarstwie
W Polsce jakość ozdobnego materiału szkółkarskiego opisują Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego, dokument opracowany z inicjatywy Związku Szkółkarzy Polskich i rozpowszechniony bezpłatnie w ponad dwudziestu pięciu tysiącach egzemplarzy wśród producentów i odbiorców zieleni. Zalecenia zastąpiły przestarzałe normy krajowe i opisują między innymi wielkość bryły korzeniowej, obwód pnia czy liczbę pędów jako mierzalne parametry jakości, a nie tylko subiektywne wrażenie estetyczne.
Należymy do Związku Szkółkarzy Polskich i byliśmy współtwórcami tego opracowania, więc przy ocenie własnej produkcji odwołujemy się do tych samych kryteriów, które polecamy klientom przy wyborze materiału gdziekolwiek go kupują.
Dlaczego warto zobaczyć sadzonkę na miejscu przed zakupem
Zobaczenie konkretnego egzemplarza przed zakupem eliminuje ryzyko rozczarowania, jakie niesie zamawianie rośliny wyłącznie ze zdjęcia w internecie lub z opisu na etykiecie w markecie budowlanym. Na dwóch hektarach ekspozycji w formule Cash&Carry w Kozerach klient może samodzielnie ocenić pokrój, kolor liści i stan korzeni, zanim podejmie decyzję, a przy większych realizacjach architekci krajobrazu mogą wybrać konkretne egzemplarze do konkretnego projektu.
Taka możliwość ma szczególne znaczenie przy zakupie drzew formowanych, topiarów czy soliterów, gdzie każdy egzemplarz różni się pokrojem mimo tej samej nazwy odmianowej.
Podsumowanie
- Trzy filary oceny: pokrój, system korzeniowy i czystość odmianowa decydują o jakości sadzonki przed zakupem.
- Zgodność ze standardami: jednorodność partii i zgodność z Zaleceniami jakościowymi ZSzP potwierdzają wiarygodność producenta.
- Ocena na miejscu: zobaczenie rośliny w centrum ogrodniczym pozwala ocenić jakość, zanim padnie decyzja o zakupie.
