Bryła korzeniowa rośliny – co mówi o jej jakości?

Co dokładnie mówi bryła korzeniowa o kondycji rośliny

Bryła korzeniowa mówi wprost, jak długo roślina rosła w danym pojemniku i czy w odpowiednim momencie została przeszkółkowana do większego naczynia lub do gruntu. Korzenie widoczne równomiernie na całej powierzchni bryły, jasne i sprężyste w dotyku, świadczą o roślinie w dobrej kondycji, gotowej do dalszego wzrostu po posadzeniu.

Ciemne, śluzowate lub łamliwe korzenie to sygnał przelania, chorób odglebowych albo zbyt długiego przetrzymywania sadzonki bez przesadzania.

Kiedy przerośnięta bryła jest dobrym sygnałem, a kiedy ostrzeżeniem

Przerośnięta bryła jest dobrym sygnałem wtedy, gdy korzenie równomiernie wypełniają podłoże, nie odklejając się od niego przy delikatnym wyjęciu z pojemnika. Ostrzeżeniem staje się sytuacja, w której korzenie są zbite w twardy, trudny do rozerwania kołek, bo taka roślina rosła w tym samym pojemniku zbyt długo bez przeszkółkowania.

Zdeformowany w ten sposób system korzeniowy w kolejnych latach nadal zachowuje się tak, jakby był ograniczony ściankami doniczki, nawet po posadzeniu w otwartym gruncie, przez co roślina słabiej znosi okresy suszy, a w przypadku drzew może z czasem tracić stabilność podczas silnych wiatrów.

Jak sprawdzić bryłę korzeniową bez uszkadzania rośliny

Ocena bryły korzeniowej nie wymaga wyjmowania całej rośliny z pojemnika, jeśli wie się, na co zwrócić uwagę.

• Ściśnij delikatnie pojemnik, żeby wyczuć, czy bryła jest zwarta, ale nie twarda jak kamień.
• Sprawdź otwory drenażowe po odwróceniu pojemnika, szukając grubych, poskręcanych korzeni.
• Poproś o wysunięcie bryły, jeśli sprzedawca na to pozwala, i oceń kolor oraz sprężystość korzeni na zewnętrznej powierzchni.
• Obejrzyj nasadę pędu przy podłożu pod kątem przebarwień i oznak zgnilizny.

Przy roślinach z bryłą korzeniową wykopaną z gruntu ocena jest inna, bo liczy się przede wszystkim to, czy bryła nie rozpadła się podczas transportu i czy proporcja jej wielkości do korony rośliny jest zachowana.

Co reguluje jakość bryły w polskim szkółkarstwie

Jakość bryły korzeniowej materiału szkółkarskiego w Polsce opisują Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego, opracowane z inicjatywy Związku Szkółkarzy Polskich i zastępujące przestarzałe normy krajowe. Dokument precyzuje między innymi, że podłoże w pojemniku powinno być równomiernie przerośnięte korzeniami tak, aby bryła pozostała w całości po usunięciu naczynia, ale bez nadmiernego zagęszczenia splątanych korzeni po jej spodniej stronie.

Należymy do Związku Szkółkarzy Polskich i byliśmy współtwórcami tego opracowania, co oznacza, że kryteria opisane w Zaleceniach stosujemy jako standard wewnętrznej kontroli jakości, a nie tylko jako formalny wymóg.

Jaka powinna być proporcja bryły do wielkości rośliny

Proporcja bryły korzeniowej do części nadziemnej rośliny decyduje o tym, czy sadzonka w ogóle ma szansę się przyjąć po przesadzeniu. Zbyt mała bryła w stosunku do korony oznacza, że roślina nie ma wystarczającego zapasu wody i składników odżywczych na czas regeneracji po przesadzeniu, co szczególnie widać w pierwszym sezonie wegetacyjnym.

Wskaźnikiem wyznaczającym prawidłową wielkość bryły jest zwykle obwód pnia mierzony na określonej wysokości, a nie sama wysokość rośliny, bo to właśnie grubość pnia najlepiej odzwierciedla wiek i masę systemu korzeniowego potrzebnego do jego odżywienia.

Czym różni się zabezpieczenie bryły drzew liściastych i iglastych

Bryły drzew liściastych o obwodzie pnia powyżej czternastu centymetrów wymagają dodatkowego zabezpieczenia drucianą siatką, oprócz tkaniny chroniącej korzenie podczas transportu i sadzenia. Przy krzewach liściastych oraz krzewach i drzewach iglastych z bryłą siatka drucianą stosowana jest zależnie od potrzeb, w zależności od wielkości, jakości bryły i gatunku, a decyzję w tej sprawie podejmuje producent na etapie przygotowania partii do sprzedaży.

Tkanina zabezpieczająca bryłę powinna rozłożyć się w glebie najpóźniej półtora roku po posadzeniu, dlatego obu form zabezpieczenia nie usuwa się w chwili sadzenia, można jedynie rozluźnić drut ściągający siatkę przy szyjce korzeniowej rośliny.

Dlaczego duże partie ułatwiają porównanie jakości bryły korzeniowej

Duże, jednorodne partie ułatwiają porównanie jakości bryły korzeniowej, bo pozwalają zestawić ze sobą kilkanaście lub kilkadziesiąt egzemplarzy tego samego gatunku i od razu wychwycić odstępstwa od normy. Na pięćdziesięciu pięciu hektarach własnej produkcji w Kozerach prowadzimy szkółkowanie w cyklach dostosowanych do konkretnych gatunków, dzięki czemu bryły korzeniowe w obrębie jednej partii mają zbliżoną wielkość i strukturę, niezależnie od tego, czy trafiają do klienta indywidualnego, czy do realizacji obsadzania dużych inwestycji drogowych.